Chuyên Gia IEEE: Việt Nam Có Cơ Hội Làm Đúng Ngay Từ Đầu
Trong buổi trao đổi tại Hà Nội tuần qua, bà Heather Domin, chuyên gia cao cấp về đạo đức và quản trị trí tuệ nhân tạo thuộc Viện Kỹ thuật Điện – Điện tử (IEEE), nhận định Việt Nam đang sở hữu “Lợi thế hiếm có” để phát triển trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn và bền vững.
Bà cho rằng việc Việt Nam tham gia vào cuộc đua AI ở thời điểm công nghệ đã đạt mức trưởng thành nhất định giúp quốc gia này không bị ràng buộc bởi những mô hình cũ hay quy trình lỗi thời. “Việt Nam đang ở vị trí có thể thiết lập những chuẩn mực đúng đắn ngay từ nền tảng ban đầu, điều mà nhiều nước đi trước đã không còn cơ hội làm lại”, bà nói.
Theo Heather Domin, AI có trách nhiệm (Responsible AI) không chỉ nằm ở những quy tắc mang tính hình thức, mà cần được tích hợp trong toàn bộ vòng đời phát triển sản phẩm – từ thu thập dữ liệu, thiết kế mô hình đến triển khai cho người dùng. Bà nhấn mạnh chất lượng dữ liệu đóng vai trò quyết định sự an toàn của hệ thống. Nếu dữ liệu thiếu minh bạch hoặc không đại diện, các mô hình phía trên sẽ dễ tạo ra sai lệch và rủi ro.
Bà cũng cho rằng quá trình kiểm soát và đánh giá rủi ro phải được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế. Trong những ứng dụng quan trọng, con người vẫn phải giữ vai trò quyết định, thay vì giao hoàn toàn cho hệ thống tự động.
Một trong những điểm khiến chuyên gia IEEE đánh giá cao là Việt Nam đã sớm ban hành quy định liên quan đến phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo. Theo bà, việc xây dựng khung pháp lý từ sớm sẽ giúp định hướng thị trường tốt hơn, đồng thời tạo nền tảng cho doanh nghiệp triển khai an toàn. Tuy nhiên, bà lưu ý rằng các quy định cần có tính linh hoạt để không cản trở đổi mới. Những ứng dụng rủi ro thấp nên được tạo điều kiện triển khai nhanh, trong khi các lĩnh vực như y tế, tài chính hay ra quyết định tự động cần có cơ chế giám sát chặt chẽ.
Trong cuộc trao đổi, Heather nhắc tới sự phát triển của các tác nhân AI (AI Agents) – những hệ thống có khả năng tự thực hiện nhiều bước liên tiếp mà không cần sự can thiệp trực tiếp từ con người. Bà đánh giá đây là xu hướng quan trọng nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ nếu không có cơ chế kiểm soát rõ ràng. Theo bà, bất kỳ hệ thống nào được trao quyền hành động thay con người đều cần quy định rành mạch về trách nhiệm, giới hạn quyền hạn và quy trình kiểm thử.
Heather Domin nhấn mạnh vai trò của giáo dục và đào tạo trong việc giúp xã hội tiếp cận AI một cách đúng đắn. Không chỉ kỹ sư mà cả người dùng phổ thông cũng cần hiểu rõ cách nhận diện rủi ro và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc đưa các nguyên tắc đạo đức AI vào chương trình đào tạo, theo bà, sẽ là nền tảng quan trọng để bảo đảm sự phát triển bền vững của công nghệ trong dài hạn.
“Việt Nam đang có vị thế thuận lợi để xây dựng hệ sinh thái AI có trách nhiệm ngay từ đầu”, bà kết luận. Theo Heather, nếu quốc gia duy trì được sự linh hoạt trong quản lý, bảo đảm chất lượng dữ liệu, tăng cường năng lực triển khai của doanh nghiệp và đầu tư cho đào tạo, Việt Nam có thể trở thành một trong những điểm sáng về quản trị AI trong khu vực.
Nếu bạn muốn cập nhật thêm các xu hướng công nghệ mới nhất, những thay đổi quan trọng trên các nền tảng số và các ứng dụng AI đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, đừng quên theo dõi chuyên mục Tin Tức của chúng tôi để không bỏ lỡ những thông tin quan trọng.
Học Viện Trí Tuệ Nhân Tạo AI Việt Nam
Hotline/Zalo: 037.777.1365
Địa chỉ: Số 85 Vương Thừa Vũ- Thanh Xuân- Hà Nội
Website: https://aiviet.ai.vn
